راهنمای خرید سنسور RVG

راهنمای خرید سنسور RVG

نویسنده : مقالات علمی و فناوری,وبلاگ اول دنتال

راهنمای خرید سنسور RVG

تشخیص دقیق بیولوژیکی دهان و به دنبال آن تجویز پروسه درمان به طور قابل ملاحظه‌ای وابسته به کیفیت رادیوگرافی‌های دندانپزشکی است.

اولین و اصلی‌ترین رادیوگرافی به دنبال ظهور تصویری جزئی بر روی صفحه‌ای شیشه‌ای توسط دکتر اتو والکوف در ژانویه ۱۸۹۶ انجام گرفت.

او این تصویر را با قرار دادن رادیوگراف به مدت ۲۵ دقیقه در داخل دهان خود انجام داد.

تصویربرداری دندان از آن زمان با توجه به نیاز جامعه‌ی دندانپزشکی، پیشرفت گسترده‌ای را به همراه داشته است.

ثابت شد که مشکلات کار با رادیوگرافی های مبتنی بر فیلم و نیاز آن به تاریکخانه و استفاده از مواد شیمیایی مضر و خطاها و اشکالاتی که در هنگام انجام این پروسه به وجود می‌آمد با پیدایش رادیوگرافی دیجیتال برطرف میشود .

این کشف نوآورانه نتیجه‌ی تلفیق پیشرفت‌های نوین تکنولوژی در فرآیندهای تصویربرداری و توسعه‌ی سیستم‌های کامپیوتری شبکه به جهت دریافت و انتقال تصاویر مربوطه می‌باشد.

 

رادیوگرافی دیجیتال:

اولین سیستم در رادیوگرافی دیجیتال دندانپزشکی، سنسور “Radio visio graphy ” یا به اصطلاح RVG (آر وی جی) میباشد که توسط کمپانی Trophy فرانسه در سال ۱۹۸۷ معرفی شد.

رادیوگرافی دیجیتال روشی برای نمایش تصاویر رادیوگرافی با استفاده از یک سنسور تشکیل شده از قطعات الکترونیکی است.

تصویر ظاهر شده به کمک این سنسور بر روی سیستم کامپیوتری مشاهده و ذخیره می‌شود.

تصویر دیجیتال طیفی از نواحی تیره و روشن بوده که بر روی فیلم هم قابل مشاهده است.

اما ماهیت تصویر دیجیتال به طور کامل با فیلم متفاوت می‌باشد.

تصویر دیجیتال مجموعه‌ای از سلول‌ها در ماتریسی از سطرها و ستون‌ها است.

هر سلول به سه عدد تقسیم‌بندی می‌شود: محور X، محور Y و مقدار خاکستری (Grey Value).

مقدار خاکستری عددی است که با شدت اشعه ایکس در همان موقعیت به هنگام قرار گرفتن در معرض سنسور مطابقت دارد.

دو نوع تکنولوژی پیشرفته در سیستم‌های تصویربرداری دیجیتال دندانپزشکی وجود دارند:

۱. تصویربرداری دیجیتال مستقیم
۲. تصویربرداری دیجیتال نیمه مستقیم

 

سنسور RVG (آر وی جی)

سنسور ‌آر وی جی ( RVG ) در تصویربرداری دیجیتال مستقیم از ۳ لایه اصلی تشکیل شده و در انواع با کیفیت بالاتر به ۵ لایه هم میرسد ، این لایه ها عبارتند از :

  • لایه‌ی سنتیلاتور
  • سنسور CMOS یا CCD
  • برد الکترونیکی
  • لایه‌ ضربه‌گیر (Anti-shock)
  • لایه‌ فیبر نوری یا فایبراپتیک (Fibre-optic)

 لایه های آرویجی

لایه‌ی سنتیلاتور

اشعه‌ی ایکس تابیده شده از دستگاه رادیوگرافی تک دندان توسط این لایه‌ی  به فتون‌های نور تبدیل شده و فرآیند تصویربرداری توسط  تراشه‌‌ای که در آن به کار رفته امکان پذیر می‌گردد.

قابل توجه است که است که نوع آلیاژ استفاده شده در لایه‌ی سنتیلاتور کمپانی‌های مختلف به طور معمول دو نوع می باشد:

۱- آلیاژ گادلینیوم اکسی سولفاید (GADOX)

۲- آلیاژ سدیم یوداید (CSI)

آلیاژ گادلینیوم اکسی سولفاید ساختار پودر مانندی است که بر روی صفحه‌ای اسپری می‌شود. این پودر به مرور زمان در اثر ضربات کوچک و تعداد اکسپوز بالا آسیب دیده و از کیفیت تصویر به دست آمده کم می‌شود. در صورتی که استفاده از آلیاژ سدیم یوداید در لایه‌ی سنتیلاتور به طور متوسط  ٪۱۰ دوز اشعه مورد نیاز برای تصویربرداری را کاهش داده و کیفیت تصویر حاصل شده افزایش می‌یابد.

کاربرد یکی از این دو آلیاژ در لایه‌ی سنتیلاتور، دلیل عمده‌ی اختلاف قیمت سنسورهای مختلف می‌باشد.

 

سنسور CCD و  CMOS

در تصویربرداری دیجیتال مستقیم بدیهی است که از تراشه جامد استفاده می‌شود. تراشه‌های جامد بر پایه دستگاه جفت کننده‌ی بار Charge Coupled Device یا یه اختصار CCD و همچنین نیمه رسانای اکسید فلزی مکمل Complementary Metal Oxide Semiconductor یا به اختصار CMOS و همچنین تراشه‌های مبتنی بر (CMOS-active pixel sensor (CMOS-APS هستند. کار این تراشه‌های ذکر شده تبدیل فتون‌های نور ایجاد شده توسط لایه‌ی سنتیلاتور به سیگنال‌های الکتریکی می‌باشد.

در تصاویر دیجیتال نیمه مستقیم از سیستم فسفرپلیت برای نمایش تصاویر استفاده می‌‌شود.

 

CCD

CCD سنسور تصویری است که از کنار هم قرار گرفتن اجزای فتوالکتریک و یا سنسورهای پیکسلی تشکیل می‌شود. این سنسور ظرفیت‌ حسگرهای تصاویر ، مانند دوربین‌ها را افزوده و به دندانپزشک اجازه می‌دهد دید واقعی‌ خود را به تصویر دیجیتال تبدیل کند.

CCD اولین بار در سال ۱۹۸۷ به دندانپزشکان معرفی شد که اساساً برای تصویربرداری‌های داخل دهانی بود.

این تراشه شامل دو بخش می‌شود:

  • فیلتر رنگی
  • آرایش پیکسل‌ها

CCD شامل یک سنسور است که در درون دهان بیمار قرار می‌گیرد. کابل از سنسور به واسطه‌ی رابطِ متصل به کامپیوتر ، منتقل می‌شود. به علاوه این سنسور شامل آرایش پیکسلی بر روی تراشه سیلیکونی است. بعد از تابش پرتو، انرژی X-RAY به تعداد متناسبی از الکترون‌ها تبدیل میشود و در منبع الکترونی ذخیره می‌گردد. سپس الکترون‌ها به حالت منظمی به یک تقویت کننده که وظیفه‌ی آن خواندن الکترون را بر عهده دارد (اتصال شارژ) منتقل می‌شوند. این سیگنال از حالت آنالوگ به دیجیتال تبدیل شده و تصویر X-RAY  همان لحظه بر روی مانیتور کامپیوتر ظاهر می‌شود. قابل توجه است که خروجی CCD یک جریان الکتریکی پیوسته یا آنالوگ می‌باشد. بنابراین، برای تبدیل آن به زبان دیجیتال نیاز به یک مبدل آنالوگ به دیجیتال می‌باشد.

 

CMOS

سنسور CMOS به نام ‌APS نیز شناخته می‌شود که نوعی سنسور تصویری است که در اغلب دستگاه‌های تصویربرداری استفاده می‌شود. برخلاف رقیب تکنولوژیکی خود “CCD” ؛ این سنسور بیشتر اجزای مورد نیاز را درون خود دارد. علاوه بر آن، خروجی سنسور CMOS یک سیگنال الکتریکی دیجیتال است و نیاز به پردازش کمی دارد. سنسور CMOS به دلیل عدم حضور مبدل آنالوگ به دیجیتال؛ ابعاد کوچکتری داشته و در عین حال کیفیت بالاتری دارد و به علاوه مصرف انرژی پایین‌تری خواهد داشت.

Schick Technologies اولین تولید کننده‌ای بود که از تراشه جامد CMOS به جای CCD برای تصویربرداری رادیوگرافی داخل دهانی استفاده کرد. CMOS تکنولوژی آرایش فعال بود که در سال ۱۹۸۸ در اسکاتلند اختراع شد. در شناساگرهای  CMOS، پیکسل‌ها جداگانه خوانده می‌شود و بنابراین مشکل لکه‌های سفید موجود در CCD رخ نخواهد داد.

این سنسور شامل ۴ بخش می‌باشد:

  • فیلتر‌های رنگ
  • چیدمان پیکسل‌ها
  • کنترل دیجیتالی
  • تبدیل کننده‌ی آنالوگ به دیجیتال (ADC)

نور از طریق لنز وارد شده و به وسیله‌ی فیلترهای رنگ قبل از رسیدن به پیکسل‌ها پردازش می‌شود. زمانی که نور فیلتر شده به پیکسل ها رسید، هر پیکسل نور را به یک جریان با ولتاژ قوی تبدیل می‌کند. سپس پیکسل‌ها سیگنال را از کنترلر دیجیتال دریافت کرده و میزان نور فیلتر شده‌ی دارای طول موج را به دام می‌اندازند. که نتیجه‌ی خروجی این ولتاژ، سیگنالی آنالوگ می‌باشد. سیگنال آنالوگ توسط ADC (تبدیل کننده) به سیگنال دیجیتال تبدیل شده و در آخر، سیگنال پایانی  از سنسور CMOS خارج و توسط سیستم‌های کامپیوتری پردازش شده و نمایش داده می‌شود.

 

لایه‌ی فایبراپتیک و آنتی شک

وظیفه‌ی اصلی لایه‌ی فایبراپتیک حذف هر میزان اشعه‌ی ایکس به نور تبدیل نشده توسط سنتیلاتور است. زیرا اشعه‌ی ایکس عبور کرده از لایه‌ی سنتیلاتور باعث آسیب به برد الکترونیکی می‌شود. لایه‌ی آنتی شک نیز سنسور RVG را در برابر ضربه‌های اتفاقی محافظت می کند.

المان‌های سنجش کیفیت تصویر در سنسور RVG ( آر وی جی )

  • Dot per inch or dpi
  • Lp/mm
  • Bit Rate و Grey Level

 

DPI

DPI پایین‌ترین معیار اندازه‌گیری کیفیت است که بدون نیاز به دانش پردازش تصویر در اختیار همه قرار دارد. این معیار، تعداد نقاط تصویر در هر اینچ مربع را مشخص می‌کند. RVGها در دو کیفیت ۱۲۰۰ dpi برای سنسورهای با کیفیت بالا و همچنین ۶۰۰ dpi برای سنسورهای با کیفیت کمتر ساخته می‌شوند. برای مشاهده‌ی مقدار dpi تصویر، فرمت jpeg یا tiff عکس را از نرم‌ افزار نصب شده‌ توسط شرکت بر روی کامپیوتر صادر نموده، بر روی عکس کلیک راست و انتخاب آپشن properties و بعد در قسمت details میتوان به  میزان dpi هر عکس تهیه شده پی برد.

LP/MM

لاین پر، واحد توصیفی کیفی سنسور RVG و به معنای تعداد جفت خط سیاه و سفید در هر میلی‌متر از تصویر است. هر چه تعداد لاین‌پر یا جفت خط سیاه و سفید بیشتر باشد، تفکیک نیز بیشتر شده و بر کیفیت بهتر تصویر می‌افزاید. باید توجه داشت که مقادیر و معیارهای دیجیتال حتماً معنا و مقدار فیزیکی ندارند و کیفیت تصاویر دیجیتال بر روی صفحه‌ی نمایش و یا توسط پرینت قابل اندازه‌گیری هستند. لاین‌پر هر سنسور آر وی جی ( RVG ) به دو صورت تئوری و عملی محاسبه میشود.

 

BIT RATE و GREY LEVEL

بهترین و کاراترین روش برای مقایسه‌ی سطح کیفی سنسورهای RVG، معیار bit rate به همراه dpi آن است. در شکل‌گیری تصویر دیجیتال (مخصوصاً در مورد ‌‌RVG سیاه و سفید)، بابت هر پیکسل عکس، شدتی از روشنایی از کاملاً سفید تا کاملاً سیاه به هر پیکسل نسبت داده می‌شود. این میزان مشخص می‌نماید که در هر پیکسل، چند بیت اطلاعات در مورد شدت رنگ تصویر گرفته شده قابل ذخیره است. بنابراین، به جای دو رنگ سفید و سیاه مطلق، چهار رنگ متفاوت در یک bit قابل مشاهده است.

سنسورهای CMOS به دو صورت بیسیم (Wire less) یا بلوتوث‌دار و کابل USB قابل استفاده هستند. سنسورهای بی‌سیم ظریف‌تر از نوع اتصال مستقیم با USB هستند هر چند که ۱.۵برابر آن قیمت دارند.

همچنین، وجود جعبه در سنسورهای CCD، جهت تقویت سیگنال تولید شده و تبدیل آن به سیگنال دیجیتال لازم و همچنین ضروری است. توصیه می‌شود وجود باکس و یا هر نوع نمایشگر دیگر به غیر از صفحه‌ی مانیتور و با قابلیت edit تصویر برای جلوگیری از هنگ کردن سیستم و همچنین اشتباهات کاربری و پیچیدگی کار با دستگاه حذف شوند.

برای کنترل عفونی، روکش یکبار مصرف پلاستیکی بر روی سنسور RVG کشیده می‌شود برای اینکه این سنسور قابل استریل و یا اتوکلاو کردن نیست.

 

در نتیجه‌:

با توجه به مواردی که در این مقاله مورد بررسی قرار گرفت میتوان در خرید سنسورهای RVG ( آر وی جی ) بسیار هوشمندانه و دقیق تصمیم گرفت

پس در خرید این دستگاه به نکات زیر باید توجه کرد :

۱- لایه‌ی سنتیلاتور از جنس آلیاژ CSI باشد ؛ به دلیل کمتر شدن میزان اشعه ایکس تابیده شده
۲- وجود تراشه‌ی CMOS ؛ به دلیل خواستن پردازش کمتر، مصرف انرژی پایین‌تر و همچنین کیفیت تصویر بالاتر
۳- وجود لایه‌ی فایبراپتیک ؛ به دلیل مهار شدن اشعه‌ی ایکس رد شده از سنتیلاتور و همچنین حفظ برد الکترونیکی از آسیب‌های احتمالی
۴- حضور لایه‌ی آنتی شک برای محافظت سنسور از ضربه‌های اتفاقی
۵- بررسی کیفیت تصویر از لحاظ dpi آن
۶- چک کردن میزان لاین‌پر سنسور در اطلاعات کاتالوگ
۷- انتخاب نحوه‌ی اتصال دستگاه به کامپیوتر (wireless or direct USB)
۸- رایگان بودن (Free License) و همچنین سهولت کاربری با نرم‌افزار
۹- گارانتی و خدمات پس از فروش با توجه به قوانین به روز اداره کل تجهیزات پزشکی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کشور (یکسال گارانتی و دو سال خدمات پس از فروش)

درباره نویسنده
...

سارا جنابی

مطالب مرتبط
0 دیدگاه
دیدگاه خود را ارسال کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

تماس تلفنی : ۶۶۴۲۰۲۴۱ - ۰۹۱۲۱۸۱۸۷۲۸
تلگرام

ارتباط در تلگرام (آنلاین)

واتس اپ

ارتباط در واتس آپ (آنلاین)